In Culemborg ontwikkelen bewoners een coöperatief energiesysteem dat warmte, koude en elektriciteit lokaal integreert.
In de Stationsomgeving Culemborg (wijk Pavijen) wordt een bedrijventerrein omgevormd tot een wijk met 3.000 appartementen. Technisch wordt gekozen voor een 5e generatie warmtenet op ZLT-temperatuur, buffering via WKO’s en HT-buffers, zonthermie en restwarmte, en PV voor elektriciteit. Beheer ligt bij een buurtcoöperatie, zodat bewoners niet alleen klant maar ook eigenaar zijn.
De coöperatie kiest, realiseert en beheert alle assets. Balanceren gebeurt met thermische buffers en accu’s van elektrische auto's. Het project zet in op maximale lokale opwek en gebruik, met nadruk op samenhang tussen warmte, koude en elektriciteit en actieve betrokkenheid van toekomstige bewoners.
3 vragen aan Lennart Bijnagte, projectleider Energie Samen Rivierenland. Maart 2026.
Waar staan jullie nu?
"De stationsomgeving heeft een buurtbudget toegewezen gekregen. Dit betekent dat er een bepaald vermogen wordt gereserveerd voor de nieuwbouw. Het gaat om een totaalvermogen voor zowel huizen, bedrijven en supermarkten, maar ook om publieke dan wel collectieve voorzieningen zoals laadpleinen, een warmtenet en straatverlichting. Energie Samen Rivierenland onderzoekt nu hoe deze beschikbare netcapaciteit zo efficiënt mogelijk kan worden gebruikt."
Wat leren jullie op dit moment?
"Het is pionieren om een coöperatief warmtenet te ontwikkelen voor nieuwbouw. Om het eigenaarschap bij de uiteindelijke bewoners te krijgen en niet bij een commercieel bedrijf is een uitdaging. De bestaande coöperaties uit de stad/regio zijn nu aan het onderzoeken hoe dit goed kan worden gewaarborgd."
Wat is de focus voor de aankomende periode?
"De focus ligt de aankomende periode op het ontwerpen van het energiesysteem waar zowel (systeem)technische aspecten als organisatorische aspecten worden meegenomen."